Τα όπλα των Μακεδόνων

Για το αρχαίο Μακεδονικό βασίλειο και την Μακεδονική κοινωνία ο πόλεμος αποτελεί τόσο κυρίαρχο στοιχείο, ώστε η πολιτική και κοινωνική οργάνωση του κράτους έχουν βάση στρατιωτική. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο βασιλιάς είναι και αρχιστράτηγος, εκλεγόμενος δια βοής από τη συνέλευση του στρατού, στην οποία μετέχουν οι μάχιμοι άνδρες. Δεν είναι παράδοξο λοιπόν ότι τα μεγαλύτερα βήματα της ιστορίας της Μακεδονίας συντελέστηκαν χάρη στην αξιοποίηση αυτού ακριβώς του χαρακτηριστικού της. Ο πόλεμος ήταν το μέσο με το οποίο το μακεδονικό βασίλειο εξασφάλισε τόσο την εσωτερική του σταθερότητα όσο και την επέκταση της κυριαρχίας του, στην υπόλοιπη Ελλάδα και την Ασία. Αντιστοίχως, είναι βεβαιωμένο ιστορικά ότι ένας από τους κύριους παράγοντες που συνετέλεσαν στην κατάλυση της ανεξαρτησίας του βασιλείου, ήταν και η φθίνουσα συμμετοχή των Μακεδόνων στον μακεδονικό στρατό, ο οποίος έφθασε κατά την κρίσιμη Μάχη της Πύδνας (168 π.Χ) να αποτελείται κατά μεγάλο μέρος από μισθοφόρους. Ο πόλεμος λοιπόν αποτελεί, τουλάχιστον στα χρόνια της ακμής του βασιλείου, πολύ μεγάλο μέρος της ζωής και της δραστηριότητας των Μακεδόνων και το όργανο με το οποίο συντελέστηκε η διάδοση του ελληνικού πνεύματος και πολιτισμού στο νέο αχανές βασίλειο, δεν ήταν στην πραγματικότητα άλλο από τα όπλα και την πολεμική υπεροχή, που εκείνη την εποχή οι Μακεδόνες διέθεταν. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Πολεμική Ιστορία | Σχολιάστε

Φάλαρις … ο τύραννος του Ακράγαντα


Όπως μας παραδίδει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης στην Ιστορική Βιβλιοθήκη του, ο Φάλαρις έκαψε μέχρι θανάτου τον Περίλαο, ξακουστό χαλκουργό της Αθήνας, μέσα στον χάλκινο ταύρο. Συνέχεια

Posted in Αρχαία Ιστορία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ | Σχολιάστε

Οι Ψυχοπομποί

Ο ψυχοπομπός ήταν θεός, πνεύμα ή δαίμονας με αποστολή να οδηγεί τα πνεύματα των νεκρών στον Κάτω Κόσμο. Η ιστορική μελέτη των μυθολογιών, αναδεικνύει μια σειρά από κοινά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης της πεποίθησης ότι η ψυχή χρειάζεται καθοδήγηση προς την μετά θάνατον ζωή. Η λέξη ψυχοπομπός σημαίνει «οδηγός των ψυχών» και στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι ο κριτής του νεκρού, αλλά αυτός που τους οδηγεί στην κρίση. Ορισμένες μορφές ήσαν καλοπροαίρετες ή ακόμα και φιλικές, ενώ άλλες ήσαν πηγές βασανιστηρίων και πόνου. Ακόμη και στις σύγχρονες θρησκείες, υπάρχουν θεοί ή δαίμονες που αναλαμβάνουν το ρόλο του ψυχοπομπού, αποδεικνύοντας ότι οι αρχαίοι πρόγονοι δεν ήσαν διαφορετικοί από εμάς. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Μυθολογία | Σχολιάστε

Γαληνός (129/131-199/201 μ.Χ.)

Ο Γαληνός ήταν Έλληνας ιατρός ο οποίος γεννήθηκε στην Πέργαμο, όπου αρχικά σπούδασε ιατρική. Τα ακριβή έτη γέννησης και θανάτου του δεν είναι επαρκώς γνωστά. Κατά μια Αραβική παράδοση πέθανε το 216 μ.Χ. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη | Σχολιάστε

Αρχαίοι Έλληνες: Οινογνώστες ή κρασοπατέρες; Τι ξέρουμε για το κρασί στην αρχαία Ελλάδα;

Η άμπελος ήταν γνωστή σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα και σε όλους τους παράκτιους θύλακες που είχαν αποικίσει οι Έλληνες, από την Καταλονία ως την Κριμαία. Στην πραγματικότητα, η κατανάλωση οίνου θεωρείτο σύμβολο της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας. Συνέχεια

Posted in Αρχαία Ιστορία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ | Σχολιάστε

Η Φιλοσοφία της Επιστήμης στην αρχαία Ελλάδα

Οι αρχαίοι Έλληνες τεχνίτες, συμπεριλαμβανομένων των ναυτικών, αγροτών, αρχιτεκτόνων, εμπόρων, σιδηρουργών, ναυπηγών, γιατρών και χρονικογράφων, ήταν εξοικειωμένοι με μια μεγάλη ποικιλία υλικών, φυτών, ζώων, ανθρώπων, γεγονότων. Έσκαψαν σήραγγες, βρήκαν τρόπους να μεταφέρουν και να αποθηκεύσουν ευαίσθητα αγαθά, και μπορούσαν να ταυτοποιήσουν και να ανακουφίσουν σωματικούς και ψυχικούς πόνους. Διέσχισαν εθνικά σύνορα και αφομοίωσαν ξένες ιδέες και τεχνικές. Αρχαιολογικές ανακαλύψεις δείχνουν πόσα πολλά ήταν γνωστά, για παράδειγμα, σχετικά με τις ιδιότητες των μετάλλων, τις ενώσεις και τα κράματά τους, και με πόση επιδεξιότητα χρησιμοποιείτο αυτή η γνώση. Μια τεράστια ποσότητα πληροφορίας είχε κατασταλάξει στα έθιμα, τις μεθόδους παραγωγής και την κοινή λογική της εποχής. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Ιστορία της Επιστήμης, Ιστορία της Φιλοσοφίας, Φιλοσοφία/ Επιστήμη | Σχολιάστε

Ο Θουκυδίδης και η έναρξη του πελοποννησιακού πολέμου

Τα γεγονότα που αποτέλεσαν την απαρχή του πελοποννησιακού πολέμου αφορούν τη διεκδίκηση της Επιδάμνου ανάμεσα στους Κερκυραίους και τους Κορίνθιους: «Η Επίδαμνος είναι μια πόλη η οποία βρίσκεται στα δεξιά εκείνου που μπαίνει στην κόλπο του Ιονίου και κοντά της κατοικούν οι βάρβαροι Ταυλάντιοι, φύλλο ιλλυρικό. Την πόλη την είχαν ιδρύσει ως αποικία τους οι Κερκυραίοι, αρχηγός όμως της αποικίας ήταν ο Κορίνθιος Φαλίος του Ερατοκλείδη, απόγονος του Ηρακλή, τον οποίο είχαν προσκαλέσει από τη μητρόπολη, σύμφωνα με την παλιά συνήθεια, για να ηγηθεί των αποίκων. Στον αποικισμό πήραν μέρος και μερικοί Κορίνθιοι κι άλλοι Δωριείς». (Βιβλίο πρώτο, παράγραφος 24).

Συνέχεια

Posted in Αρχαία Ιστορία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ | Σχολιάστε

Βρασίδας ο επιφανής στρατηγός & η μάχη της Αμφίπολης

Κατά την έναρξη του Πελοποννησιακού πολέμου (431-422 π.Χ.) η Σπάρτη ανέδειξε έναν στρατηγό ο οποίος επηρέασε την τακτική, την στρατηγική και την συμπεριφορά των μελλοντικών στρατιωτικών ηγετών. Είναι βέβαιο ότι τόσο ο Ξενοφών όσο και οΜέγας Αλέξανδρος μελέτησαν τις εκστρατείες του, διότι τα μετέπειτα ανδραγαθήματά τους φέρουν την υπογραφή του. Παρόλο που ο Λύσανδρος είναι γνωστός ως ο αρχιτέκτονας της τελικής νίκης κατά των Αθηναίων, εντούτοις ουδείς άλλος Σπαρτιάτης ανέδειξε την ευελιξία της τακτικής σκέψης, τον ρεαλισμό, την γενναιότητα και την ανδρεία στην μάχη, όσο ο Βρασίδας. Οι ικανότητές του ήταν τόσο εξαιρετικές ώστε ακόμα και η παραδοσιακή Σπάρτη τον «πολέμησε» στον ίδιο βαθμό με τους προαιώνιους εχθρούς Αθηναίους. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Πολεμική Ιστορία | Σχολιάστε

Περί καταγωγής του Ασκληπιού

https://chilonas.files.wordpress.com/2018/11/aa5ac-relief-265516_1920.jpg?w=427&h=640

 

Για την γέννηση του Ασκληπιού υπάρχουν τέσσερις κύριες παραδόσεις, όσες και οι περιοχές που διεκδικούν την καταγωγή του: η Θεσσαλία, η Επίδαυρος, η Αρκαδία και η Μεσσηνία. Κατά τον ‘Oμηρο και τους περισσότερους αρχαίους συγγραφείς καταγόταν από την Θεσσαλία. Ο Ησίοδος διέσωσε έναν παλιό, Θεσσαλικό, καθώς φαίνεται, θρύλο: ήταν υιός του Απόλλωνα και της Κορωνίδας, κόρης του βασιλιά των Λαπίθων Φλεγύα, η οποία ενώ κυοφορούσε τον Ασκληπιό παντρεύτηκε τον Ίσχυ(υιό του Αρκάδα Ελάτου). Η απιστία έγινε γνωστή στον Απόλλωνα από ένα λευκό κοράκι, που το μεταμόρφωσε σε μαύρο και φόνευσε τον Ίσχυ, ενώ η αδελφή του η ‘Aρτεμις σκότωσε την Κορωνίδα. Ο δε Ερμής κατ’ εντολή του Απόλλωνα έβγαλε τον Ασκληπιό από την κοιλιά της Κορωνίδας και τον παρέδωσε στον Κένταυρο Χείρωνα, αδερφό του Δία, από τον οποίον διδάχθηκε την ιατρική. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Μυθολογία | Σχολιάστε

Κατανοώντας τον Gilles Deleuze- Πολιτική της ζωής και θετική διαφορά

 

Το παρόν άρθρο αποτελεί ξενάγηση στο νοητικό σύμπαν του Gilles Deleuze με την βοήθεια του βιβλίου της Claire ColebrookUnderstanding Deleuze, την Ελληνόφωνη παρουσίαση του οποίου στοχεύουμε να ολοκληρώσουμε τμηματικά, με την ευδιάκριτη ένθεση αποσπασμάτων από άλλα φιλοσοφικά έργα για την καλύτερη κατανόησή του, διατηρώντας το αρχικό ύφος της συγγραφέως. Ωστόσο δεν είναι εύκολο να παρουσιάσει κάποιος τον Deleuze στον οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο. Οι προκλήσεις για την αντίληψη και οι νεολογισμοί που χρησιμοποιεί, ενδέχεται να εξαντλήσουν τους υπάρχοντες ορίζοντες προτείνοντας νέους, ανεξερεύνητους. Η εμμονή του Deleuze στην πρακτική και όχι τόσο στην θεωρητική αξία της φιλοσοφίας, καθιστά το ταξίδι αυτό συναρπαστικό. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι περισσότερο από παγιωμένες και εναντιωματικές θέσεις, έχουμε ανάγκη μια φιλοσοφία που θα ρέει όπως η ζωή, διαρκώς μεταβαλλόμενη και δημιουργική.  Συνέχεια

Posted in Ιστορία της Φιλοσοφίας | Σχολιάστε

Η Ιστορία της Λογικής- Η Λογική στην αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία

Λογική είναι η νοητική διεργασία κατά την οποία συνδέονται στοιχεία για την παραγωγή αποτελέσματος που σχετίζεται με τα συνδεθέντα πχ αν πούμε ότι 2+2=4 αυτό είναι μια λογική διεργασία ή αν πούμε μιαν οποιαδήποτε λέξη πχ “θάλασσα” αυτό είναι μια λογική διεργασία διότι οι λέξεις είναι σύνδεση αισθητηριακών πληροφοριών (εκ των φαινομένων) με αποτέλεσμα την παραγωγή (υπό μορφή γραμμάτων και φωνημάτων) των λέξεων. Ο όρος “λέξη” εκ του “λέγω” σημαίνει “παράγωγο σύνδεσης”. Συνέχεια

Posted in Ιστορία της Φιλοσοφίας | Σχολιάστε

Σφεντόνα, ένα ψυχολογικό όπλο που τσάκιζε κόκαλα στην Αρχαία Ελλάδα.

Ο Πλάτωνας στο έργο του Νόμοι (8.8.34α) θεωρεί ότι θα ήταν καλό για τις πόλεις να θεσπίσουν αγώνες ρίψης λίθων, είτε με το χέρι είτε με τη χρήση σφεντόνας σαν εξάσκηση στις πολεμικές τέχνες. Αν και σήμερα έχουμε στο μυαλό μας ότι η χρήση όπλων, όπως ρόπαλα και πέτρες είναι μία πρωτόγονη μορφή πολέμου η χρήση της σφεντόνας ήταν αρκετά διαδεδομένη στις πολεμικές συγκρούσεις της αρχαιότητας. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Πολεμική Ιστορία | Σχολιάστε

Η «αμαρτία» του Γαλιλαίου

(c) Trinity College, University of Cambridge; Supplied by The Public Catalogue Foundation

Η επιστημονική γνώση θεωρείται το ανώτατο πνευματικό επίτευγμα της κοινωνίας μας. Κυβερνήσεις, ιδιωτικά ιδρύματα κι επιχειρήσεις υποστηρίζουν την επιστημονική έρευνα, παρά το ότι είναι δαπανηρή και δεν αποφέρει πάντοτε άμεσα πρακτικά οφέλη. Τα επιστημονικά μαθήματα είναι απαραίτητο τμήμα του προγράμματος σπουδών από το σχολείο μέχρι το Πανεπιστήμιο, ενώ οι νέοι ενθαρρύνονται να υπομείνουν μια μακρά μαθητεία στην μελέτη και την εργασία η οποία θα τους μετατρέψει σε επιστήμονες. Συνέχεια

Posted in Ιστορία της Επιστήμης | Σχολιάστε

Επιδράσεις της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής στο Βυζάντιο και τους Άραβες

Η μουσική ως τέχνη και στοιχείο πολιτισμού κατείχε κορυφαία θέση στην κοινωνία της Αρχαίας Ελλάδας. Η μουσική δεν ήταν απλά μια μορφή τέχνης και αυτοέκφρασης αλλά ένα δομικό στοιχείο της εκπαίδευσης άρρηκτα συνυφασμένο με την αρετή και τη φιλοσοφία. Αυτό εξηγεί γιατί καλός μουσικός στην Αρχαία Ελλάδα δεν θεωρούνταν αυτός που ήταν δεξιοτέχνης σε ένα μουσικό όργανο ούτε αυτός που τραγουδούσε όμορφα, αλλά αυτός που μπορούσε δια της μουσικής τέχνης να μεταδώσει ηθικές αξίες, κάλλος και αρετή. Απόδειξη της ύψιστης σημασίας της μουσικής στην αρχαιότητα είναι ότι αυτή υπήρχε σε όλες τις κοινωνικές δραστηριότητες, στις γιορτές, στο δράμα, στα γυμναστήρια, στις λατρευτικές εκδηλώσεις, στις σπονδές. Στον ιερό χώρο των Δελφών υπήρχε ένας ναός αφιερωμένος στον θεό Απόλλωνα, το θεό της μουσικής, όπου γίνονταν πανελλήνιοι μουσικοί αγώνες. Αοιδοί, ραψωδοί με λύρες και άλλα μουσικά όργανα, υμνούσαν μέσω της μουσικής τους τα κατορθώματα των ηρώων και τη δύναμη των θεών, και παρήγαγαν άσματα για όλες τις ανθρώπινες καταστάσεις και εμπειρίες. Συνέχεια

Posted in Αρχαία Τέχνη/ Αρχιτεκτονική, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ | Σχολιάστε

Η τριήρης- Μια παρουσίαση και οι προδιαγραφές της

Η τριήρης υπήρξε το πλοίο που πρωταγωνίστησε στις ναυμαχίες κατά την κλασσική περίοδο και υμνήθηκε τόσο για την ομορφιά όσο και για την πολεμική του ισχύ.  Ναυπηγήθηκε περί τα τέλη του 8ου αιώνα π.Χ. από τον περίφημο Κορίνθιο ναυπηγό Αμεινοκλή. Η εμφάνιση της τριήρους σηματοδότησε την ουσιαστική εξέλιξη του πολεμικού ναυτικού στην Αρχαία Ελλάδα δημιουργώντας μια νέα κλάση πέραν της πεντηκοντόρου και της διήρους. Ο εξελιγμένος αυτός τύπος επέφερε μικρή αύξηση στις διαστάσεις (μήκος, ύψος και πλάτος) του σκάφους. Η σημαντικότερη καινοτομία σημειώθηκε στην κινητήρια δύναμη προωθήσεως (οι 50 κωπηλάτες που διέθετε η πεντηκόντορος τριπλασιάσθηκαν φθάνοντας τους 170).

Αν και οι πρώτοι που ναυπήγησαν τριήρεις ήταν οι Κορίνθιοι, εντούτοις, ήταν οι Αθηναίοι εκείνοι που έφθασαν στο αποκορύφωμα της ναυπηγικής τους τέχνης, σε συνδυασμό με την αισθητική, ώστε να θεωρούνται οι αθηναϊκές τριήρεις ως οι πιο όμορφες [1]. Συνέχεια

Posted in Αρχαία Τεχνολογία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Πολεμική Ιστορία | Σχολιάστε

Γεωμυθολογία και μαντική στο Iερό των Δελφών

Η έναρξη της μεγάλης ανασκαφής στους Δελφούς αντιδόνησε τον παλμό μιας αρχαίας κοινωνίας με καταλυτικό ρόλο στην ιστορία του πολιτισμού. Συνδυάζοντας τη συγκλονιστική ομορφιά του φυσικού τοπίου με την καλλιτεχνική δημιουργία και τα χειροπιαστά ανασκαφικά ευρήματα, που αποτελούν σταθμό στην ιστορία τέχνης και τεχνολογίας, το ιερό του Φοίβου Απόλλωνα και της Αθηνάς Προναίας κηρύχθηκε από την UNESCO Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Όμως στην καθιέρωση των Δελφών ως παγκόσμιου προσκυνήματος συνετέλεσε και το ιδεολογικό υπόβαθρο τού εκεί Απολλώνειου μαντείου, δηλ. η καλλιέργεια εννοιών που παραμένουν επίκαιρες: η πάλη των αντιθέσεων για να επικρατήσουν η αρμονία, η τάξη και η κοσμική ισορροπία, ο αέναος αγώνας του καλού ενάντια στο κακό. Εξίσου διαχρονική και έμφυτη είναι η αγωνία του ανθρώπου για όσα τού επιφυλάσσει το μέλλον, η επιθυμία να προγνώσει τη μοίρα του και να επέμβει ώστε να μην καταλήξει έρμαιο των συγκυριών ή του πεπρωμένου. Έτσι οι αρχαίοι Eλληνες κατέφευγαν στους χαρισματικούς εκείνους διάμεσους, τους προφήτες και μάντεις που μπορούσαν να αφουγκραστούν τη θέληση των θεών και να ζητήσουν τη συμβουλή ή καθοδήγησή τους. Συνέχεια

Posted in Αρχαία Θρησκεία, Αρχαιολογία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ | Σχολιάστε

Μιχαήλ Άγγελος: Ο αρχετυπικός αναγεννησιακός άνθρωπος που άλλαξε την ιστορία της τέχνης

Ο Μιχαήλ Άγγελος, που απεβίωσε στις 18 Φεβρουαρίου 1564 στη Ρώμη ενώ γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου 1474, ήταν ζωγράφος, γλύπτης, αρχιτέκτονας και ποιητής. Ήταν η σύνοψη του αναγεννησιακού, ένα δαιμόνιο πνεύμα δηλαδή που ασχολήθηκε με την τέχνη σε όλες της τις εκφάνσεις. Στην ασύλληπτη καριέρα του στα χρόνια της ιταλικής Αναγέννησης ευτύχησε να δει φήμη και να γνωρίσει δόξα και πλούτο, αφού το ταλέντο του αναγνωρίστηκε πολύ νωρίς στη ζωή του. Συνέχεια

Posted in Ιστορία της Τέχνης | Σχολιάστε

Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΕΩΣ

Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζονται τα οργανωτικά και οικονομικά θέματα της στρατιωτικής λειτουργίας: η στρατιωτική οργάνωση και αγωγή των πολιτών, η οργάνωση της επιστράτευσης, της τροφοδοσίας και της ασφάλειας του στρατού σε εκστρατεία, τέλος η οικονομία του πολέμου. Η εξέλιξη της σχέσης πόλεως και στρατηγών ως προς τη διοίκηση των επιχειρήσεων ταυτίζεται με την ανεξαρτοποίηση της πολεμικής ως επαγγελματικής λειτουργίας και σημαίνει το τέλος της κλασσικής πόλης. Οι μακρινές αρχές και η επικράτηση του στρατιωτικού επαγγελματισμού με τη μορφή της μισθοφορίας, όπως και η επιβίωση της αρχαιότατης μορφής του πολέμου, του ιδιωτικού πολέμου, εξετάζονται στο τέλος του κεφαλαίου. Συνέχεια

Posted in Αρχαία Ιστορία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Πολεμική Ιστορία | Σχολιάστε

Η Φάλαγγα των Ελλήνων οπλιτών

Oι Έλληνες δημιουργούν έναν από τους πρώτους σπουδαίους  στρατηγικούς  σχηματισμούς στην  στρατιωτική ιστορία

Στάδια της ανάπτυξης της φάλαγγας – Η φάλαγγα των Σπαρτιατών- H Λοξή φάλαγγα -Η Μακεδονική φάλαγγα Προέλευση της κλασσικής φάλαγγας -Η επινόηση της φάλαγγας- Φάλαγγα κατά φάλαγγα

Με τον όρο φάλαγγα ονομάστηκε στην Ελλάδα την αρχαιότητα η παραλληλόγραμμη διάταξη μάχης με ιδιαίτερη οργάνωση από οπλίτες που πολεμούσαν σε πυκνή παράταξη με τα δόρατά τους προτεταμένα. Οι οπλίτες αυτοί, έφεραν βαρύ οπλισμό και μεγάλες ασπίδες. Κατά συνέπεια, η φάλαγγα ήταν σαν μια κινούμενη μάζα ανθρώπων και μετάλλου, καθώς κάθε οπλίτης έφερε οπλισμό που ξεπερνούσε τα 25 κιλά. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Πολεμική Ιστορία | Σχολιάστε

ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΣ ΚΑΙ ΗΛΙΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ

ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ο τρόπος με τον οποίο οι πρώτοι μελετητές προσδιόρισαν και πραγματεύτηκαν ένα θέμα έχει οριοθετήσει και παγιοποιήσει τις μεθόδους και το ερμηνευτικό περίγραμμα εντός του οποίου, και με βάση το οποίο, εργάστηκαν και όλοι οι επόμενοι. Η επιλογή και ο τρόπος ανάγνωσης των πηγών, αλλά και το ιστοριογραφικό πλαίσιο με βάση το οποίο επιχειρείται η ερμηνεία τους, παραμένουν συχνά δεσμευμένα στα ερωτήματα που οι αρχικοί μελετητές έθεσαν. Αυτό ως έναν βαθμό είναι αναπόφευκτο, πρέπει να παρατηρήσουμε όμως ότι μαζί με τα εξαιρετικά δείγματα ιστορικής έρευνας που έχει δώσει, έχει οδηγήσει επίσης και σε αναχρονιστικές αναγνώσεις και σε αναποτελεσματικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη | Σχολιάστε

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ

Διάστημα.

Η σχέση μεταξύ δύο αριθμών, αυτό δηλαδή που ονομάζεται σήμερα στην αριθμητική και στη γεωμετρία λόγος, στη μαθηματική θεωρία της Μουσικής του Πυθαγόρα ονομάζεται «Διάστημα».

Στη θεωρία της Μουσικής μάλιστα η λέξη διάστημα είχε διπλή σημασία. Διότι αφενός μεν ονομαζόταν διάστημα η αριθμητική σχέση με την οποία εκφραζόταν ο λόγος του μουσικού διαστήματος, αφετέρου δε αυτή η λέξη ήταν σύμφωνη με την καθημερινή έννοιά της και το «τμήμα ευθείας», δηλαδή την απόσταση μεταξύ δύο σημείων. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη | Σχολιάστε

Διόφαντος ο πρώτος μεγάλος αριθμοθεωρίστας

Υπάρχουν δύο όψεις στη μελέτη των αριθμών — η ανίχνευση σχέσεων μεταξύ αριθμών και η ανάπτυξη της τέχνης του υπολογισμού με αριθμούς. Στους αρχαίους Έλληνες, η πρώτη ήταν γνωστή ως αριθμητική και η δεύτερη ως λογιστική. Αυτή η ταξινόμηση διατηρήθηκε όλο το Μεσαίωνα μέχρι περίπου τα τέλη του 15ου αιώνα, οπότε παρουσιάστηκαν κείμενα που πραγματεύονταν και τις δυο πιο πάνω όψεις κάτω από το κοινό όνομα αριθμητική. Είναι αξιοσημείωτο ότι σήμερα ο όρος αριθμητική διατηρεί το αρχικό του νόημα στην ηπειρωτική Ευρώπη, ενώ στην Αγγλία και τις ΗΠΑ το κοινό νόημα της αριθμητικής είναι συνώνυμο με αυτό της αρχαίας λογιστικής, και το θεωρητικό μέρος της μελέτης των αριθμών στις δυο αυτές χώρες αποδίδεται με τον περιγραφικό όρο θεωρία αριθμών. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Ιστορία της Επιστήμης, Φιλοσοφία/ Επιστήμη | Σχολιάστε

Ο Σωκράτης, οι Νόμοι και η Ισχύς του Κράτους

Στην αρχαία Αθήνα, για την οποιαδήποτε εκτέλεση καταδικασμένου σε θάνατο έπρεπε να είναι παρόν το ιερό πλοίο της πόλης, η Πάραλος. Έτσι, μετά την καταδίκη του Σωκράτη μεσολάβησε ένας μήνας αναμονής της εκτέλεσης, αφού η Πάραλος άργησε λόγω κακοκαιρίας να επιστρέψει στην Αθήνα από τη Δήλο όπου είχε πάει για τις γιορτές του Απόλλωνα. Μόλις μαθεύτηκε ότι το πλοίο φάνηκε στο Σούνιο, ο Κρίτων, ένας φίλος του Σωκράτη, τον επισκέφτηκε μια τελευταία φορά. Προσπάθησε να τον πείσει να δραπετεύσει, τώρα που του έμενε μια τελευταία μέρα ζωής. Ο Κρίτων του είπε ότι μπορούσε να χρηματίσει κάποιους φρουρούς και να τον φυγαδεύσει στη Θεσσαλία, από όπου στη συνέχεια θα μπορούσε να πάει όπου αυτός επιθυμούσε, ή να μείνει εκεί, σε δικούς του φίλους που θα τον υποδέχονταν και θα τον φρόντιζαν μέχρι τις τελευταίες του μέρες. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη | Σχολιάστε

Ο φυσικός Κόσμος του Καρτέσιου

Πόσο σημαντικό είναι το έργο του Καρτέσιου; Για την ακρίβεια είναι ανεκτίμητο γιατί σηματοδοτεί τη ρήξη ανάμεσα στο πριν (τον Αριστοτέλη) και το μετά (τη μοντέρνα επιστήμη). Μέχρι τότε, η φιλοσοφία θεωρούσε δεδομένο το φυσικό κόσμο και προσπαθούσε να ερμηνεύσει την ύπαρξη του με διάφορες θεωρίες. Αντίθετα, ο Καρτέσιος ανασκευάζει τη φυσική, ώστε να εξηγεί πραγματικά τα φυσικά φαινόμενα, σε σχέση με τα μηχανικά τους αίτια, τα μόνα που μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα. Συνέχεια

Posted in Ιστορία της Φιλοσοφίας | Σχολιάστε

Η πρώτη ακριβής μέτρηση ύψους βουνού από τον Ξεναγόρα στο αρχαίο Πύθιο

Ο Ξεναγόρας μεταξύ 3ου και 2ου αιώνα π.Χ. μέτρησε την υψομετρική διαφορά προς κορυφή του Ολύμπου, πιθανότατα μέχρι την κορυφή ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ (2473 μ.) με μεγάλη ακρίβεια για την εποχή του.

Ο Ξεναγόρας, για να πετύχει αυτή την εκπληκτική ακρίβεια, χρησιμοποίησε αυστηρές γεωμετρικές μεθόδους και αξιόπιστα όργανα, κατά πάσα πιθανότητα το όργανο Διόπτρα (πρόδρομος του θεοδολίχου για τη μέτρηση των γωνιών), όπως περιγράφεται στο Περί Διόπτρας έργο του Ήρωνα Αλεξανδρέως δύο αιώνες περίπου αργότερα.

Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη | Σχολιάστε