Η Αρετή των Κυνικών

Οι «Κυνικοί» ήταν μία από τις μακροβιότερες Φιλοσοφικές Σχολές στην αρχαιότητα η οποία ιδρύθηκε από τον Αντισθένη (445 – 360 ή 444 – 368) στο Κυνόσαργες των Αθηνών, το μόνο γυμνάσιο της πόλεως που δεχόταν μη Αθηναίους πολίτες και ταυτοχρόνως αποτελούσε Ιερό άλσος του Ηρακλέους (από το οποίο άλσος και μετωνομάσθησαν άλλωστε τα μέλη σε «Κυνικούς» από «Αντισθενικοί» που λέγονταν αρχικώς). Συνέχεια

Advertisements
Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη

Επικούρειοι και Στωικοί

Τόσο οι Επικούρειοι όσο και οι Στωικοί χώριζαν τη φιλοσοφία σε τρεις κλάδους, στην ηθική, στη φυσική και στη λογική, και αμφότεροι θεωρούσαν ότι η φυσική και η λογική υπάγονταν στην ηθική. Και οι δυο σχολές επέμεναν ότι κύριος σκοπός της φιλοσοφίας ήταν η κατάκτηση της ευτυχίας, και ότι για να είναι ευτυχής ο άνθρωπος πρέπει να ζει απαλλαγμένος υπό το άγχος και τον φόβο. Αλλά επειδή, όσο παραμένει αδαής σε σχέση με τις αιτίες των φυσικών φαινομένων, θα συνεχίσει να βασανίζεται από παράλογους φόβους, έπεται ότι πρέπει να μελετήσει τη φυσική καθώς και την ηθική φιλοσοφία. Παρ’ όλο που Επικούρειοι και Στωικοί διαφωνούσαν τόσο στο ζήτημα του υπέρτατου αγαθού όσο και σε πολλά θεμελιώδη προβλήματα της φυσικής, αμφότεροι υποστήριζαν ότι το βασικό κίνητρο για τη διερεύνηση των προβλημάτων αυτών ήταν η κατάκτηση της αταραξίας. Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη

ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ: Η Φιλότης και το Νείκος, Τα Τέσσερα Στοιχεία

Ο Εμπεδοκλής γεννήθηκε στον Ακράγαντα, μια από τις ωραιότερες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, το 490 π.Χ. Θα πρέπει να ήρθε σε επαφή τόσο με τους Πυθαγόρειους όσο και με τον ηρακλειτισμό, ρεύματα με ζωηρή απήχηση στη Σικελία· θα πρέπει επίσης να συνάντησε τον Παρμενίδη και τον Αισχύλο. Παράλληλα όμως με αυτά τα φιλοσοφικά ρεύματα που γνώ­ρισε ο Εμπεδοκλής, οφείλουμε ιδιαίτερη μνεία στα μυστικιστικά ρεύματα και ιδιαίτερα στη λατρεία του Διόνυσου. Τη λατρεία αυτή καλλιεργούσαν κυρίως ορισμένοι πλάνητες μυστικιστές, που εξόρκιζαν αρρώστους, μιλούσαν με χρησμούς και συνέτασσαν Καθαρμούς. Οι παραδόσεις αυτές παρείχαν ενδεχομένως στον Εμπεδοκλή τα στοιχεία για τη διάπλαση του προσώπου με το οποίο μας εμφανίζεται μέσα στα έργα του: προφήτης και θαυματουργός. Μάγος, αυτός, μεταξύ θνητών, απευθύνεται στους συμπολίτες του, στην αρχή των δικών του Καθαρμών, με τον εξής τρόπο: Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη

Σπαρτιάτες, περίοικοι και είλωτες. Η «κρυπτεία» και οι δολοφονίες στην Αρχαία Σπάρτη

Από τα πρώτα ιστορικά χρόνια βρίσκουμε τους κατοίκους της Λακωνικής να έχουν χωριστεί σε τρεις συγκεκριμένες τάξεις: τους Σπαρτιάτες, τους περίοικους και τους είλωτες. Σπαρτιάτες ήταν οι κάτοικοι της πόλης της Σπάρτης, οι οποίοι, ακολουθώντας ορισμένους ιδιαίτερα αυστηρούς κανόνες στον τρόπο ζωής και στην πειθαρχία, αποτελούσαν το μόνιμο στρατό της πολιτείας και ήταν οι μόνοι που είχαν δικαίωμα εκλογής στα δημόσια αξιώματα. Αυτοί οι άνθρωποι ούτε τον καιρό είχαν ούτε τη διάθεση να ασχοληθούν με τη γεωργία, το εμπόριο ή τη βιοτεχνία. Ζούσαν από τα κτήματα που είχαν κοντά στη Σπάρτη και την υπόλοιπη Λακωνική που αντί γι’ αυτούς καλλιεργούσαν οι είλωτες. Αυτοί κατέβαλλαν στους Σπαρτιάτες μέρος της σοδειάς, που μερικές φορές έφτανε ακόμα και στο μισό της Συνέχεια

Posted in Αρχαία Ιστορία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Ο Αριστοτέλης και το πολίτευμα της Σπάρτης

Ο Χέρμαν Μπένγκτσον στο βιβλίο του «Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδος» σχετικά με το πολίτευμα της Σπάρτης αναφέρει: «Τις βασικές αρχές που συνθέτουν την πολιτεία των Λακεδαιμονίων καθορίζει η Μεγάλη Ρήτρα, το αρχαιότερο πολιτικό κείμενο της ελληνικής ιστορίας, το οποίο ανήκει τουλάχιστον στις αρχές του 7ου, ίσως και στα τέλη του 8ου αιώνος: Οι αρχές τούτες είναι η διπλή βασιλεία, η αποτελούμενη από 30 μέλη (μαζί με τους δύο βασιλείς) Γερουσία (συμβούλιο των γερόντων) και η συνέλευση των μαχίμων ανδρών, η Απέλλα. Κατά την πρώιμη εποχή, όλες οι σημαντικές πολιτικές υποθέσεις ρυθμίζονταν με τη συνεργασία των τριών παραπάνω οργάνων». (σελ. 109 – 110). Για τους δύο βασιλείς ο Μπένγκτσον γράφει: «Η προέλευση της ιδιότυπης διπλής βασιλείας, που ανήκε κληρονομικά στις δύο οικογένειες των Αγιάδων και των Ευρυπωντιδών, είναι σκοτεινή, παρόλο που δε λείπουν από την Ελλάδα και άλλα, παραπλήσια, παραδείγματα». (σελ. 110). Συνέχεια

Posted in Αρχαία Ιστορία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Το πολίτευμα της Σπάρτης. Ο νομοθέτης Λυκούργος. Η Γερουσία. Οι πέντε έφοροι.

Από την αρχή της Αρχαϊκής Εποχής η Σπάρτη αναδύθηκε ως μία από τις ισχυρότερες πολιτικοστρατιωτικές δυνάμεις στην Ελλάδα. Οι αρχαίοι απέδιδαν τη δύναμη της Σπάρτης στον περίφημο Σπαρτιάτη νομοθέτη Λυκούργο, τον «πατέρα» του σπαρτιατικού πολιτεύματος, η ζωή και το έργο του οποίου καλύπτονται από την αχλύ των μύθων και των θρύλων της αρχαιότητας. Συνέχεια

Posted in Αρχαία Ιστορία, ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Πυθαγόρειοι και Ελεάτες. Πυθαγόρας. Παρμενίδης. Ζήνων. Εμπεδοκλής. Αναξαγόρας

 

Με τη θεωρία της Φωτιάς, ενισχυμένη από την πιο αμείλικτη αμφισβήτηση κάθε αξίας που είχε θεμελιωθεί μυθικά και όχι επιστημονικά, ο Ηράκλειτος (540-480 π.Χ.) έφερε τον υλοζωισμό στην κριτικότερη έκφρασή του. Προεκτείνοντας τα διδάγματα των παλαιοτέρων του, θεώρησε το σύμπαν ως φωτιά, που μετατρέπεται, σε ποικίλες μορφές, χωρίς ποτέ να χάνει την ταυτότητά της. Έτσι ο Ηράκλειτος δίδαξε ότι «τον κόσμο τούτο, τον ίδιο για όλους γενικά, ούτε θεός ούτ’ άνθρωπος τον έκανε, μα ήταν πάντα και είναι και θα ‘ναι πυρ αείζωο, που ανάβει με μέτρο και σβήνει με μέτρο». Η φωτιά, είπε, εξηγώντας τη δομή και τη λειτουργία του κόσμου, μετατρέπεται πρώτα σε θάλασσα και της θάλασσας το μισό σε γη και τ’ άλλο μισό σε ρεύματα. Όλα αυτά με τη σειρά ξαναγίνονται φωτιά.

Συνέχεια

Posted in ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, Φιλοσοφία/ Επιστήμη